Wiadomość
  • Kunena nie jest zainstalowana lub zainstalowana wersja nie jest wspierana. Dodatek został wyłączony. Zainstaluj/zaktualizuj Kunena do wersji 2.0.0-RC2 aby dodatek Kunena Discuss działał poprawnie.

Historia Piłki Ręcznej

Początków historii piłki ręcznej możemy doszukać się nawet w starożytnej Grecji. Rywalizowano tam wtedy w grach nazywanych episkyros oraz urania, podczas których piłkę, ułożoną początkowo na kamiennej linii (skyros), podawano wyłącznie przy pomocy rąk. Celem gry było przeniesienie piłki poza końcową linię boiska po stronie przeciwnika. Odzwierciedlenie tej gry ukazuje posąg datowanego na VI w. p.n.e.


W starożytnym Rzymie z kolei, popularna była gra oparta na podobnych zasadach jak te ze starożytnej Grecji o nazwie herpastum. W bibliografiach są także wzmianki o tym, iż w średniowieczu społeczeństwa Francji oraz Niemiec uwielbiały spędzać wolny czas na grach zbliżonych do współczesnej piłki ręcznej. W Niemczech nazywali ją wówczas fangballspiel. Co bardziej interesujące, rdzenna ludność dalekiej i zimnej Grenlandii: Inuici, w tamtych czasach, także preferowała gry tego typu. Współczesna piłka ręczna formowała się pod koniec XIX wieku. Głównie w Danii oraz Niemczech


Piłka Ręczna w Danii

Duńczyk Holger Nielsen wprowadził do programu wychowania fizycznego w gimnazjum w Ordrup oraz spisał pierwsze zasady i reguły „nowoczesnej” piłki ręcznej (handbold) w 1898 roku (opublikował je jednak w roku1906) Przepisy zawierały m.in. zasady o: uczestnictwie w grze 14-tu zawodników podzielonych na dwie drużyny, zasady  3 sekund na przetrzymanie piłki, zakaz biegania z piłką, podania i rzuty można było dokonywać jedynie przy pomocy rąk itd. W roku 1904 handbold był popularny na terenie całej Dani. Na fali popularności tej gry, założono Duński Związek Piłki Ręcznej w tym samym roku.


Piłka Ręczna w Niemczech

Niemcy uważają się za jednych z prekursorów piłki ręcznej. Niemiecka wersja tej gry wywodzi się z Konigsbergerball i znana była następnie jako Torball czyli piłka bramkowa. Jednakże datą oficjalną powstania piłki ręcznej w Niemczech określa się jako rok 1915, czyli w porównaniu do działalności Duńskiej, nie możne być tu mowy o „Niemcach założycielach piłki ręcznej”, jednak nie należy umniejszać ich zasług w celach propagowania tej dyscypliny sportowej, gdyż ich działalność ma zaszczytne miejsce w historii.


29 października 1917 roku Niemiec Max Heiner opublikował swoje przepisy. Uważał on, iż gra ta sprzyjała będzie bardziej płci żeńskiej, z racji „rzekomej” mniejszej brutalności w porównaniu do powstałej wówczas wydawać by się mogło "męskiej" piłki nożnej. Z perspektywy czasu, można śmiało uznać, iż Heiner oraz wielu innych promotorów sportu, było w dużym błędzie, gdyż piłka ręczna jest dla ludzi zdecydowanie  twardszych i odporniejszych psychicznie, czyli nadają się do tej gry zarówno kobiety jak i mężczyźni. Podobnie zresztą jak mylili się z piłką nożną, którą z podobnym skutkiem mogą uprawiać mężczyźni jak i kobiety.


Z tego tez założenia na szczęście wychodził Carl Schelenzal (nauczyciel wychowania fizycznego Niemieckiej Akademii Ćwiczeń Cielesnych). W 1919  roku wprowadził przepisy uatrakcyjniające tę dyscyplinę dla mężczyzn. Zmienił on przepisy, w których dozwolona była gra piłką, oraz gra ciałem. Były to jedne z wielu czynników mający duży wpływ na rozwój techniki tej dyscypliny sportowej. W roku 1920 nazwę „Piłka bramkowa” zastąpiono nazwą „Piłka ręczna”- handball. W tym samym roku wprowadzono piłkę ręczną do programu nauczania w szkołach niemieckich, a patronował temu przedsięwzięciu Związek Sportu i Związek Gimnastyki, co było istotnym czynnikiem w stworzeniu z piłki ręcznej dyscypliny ogólno dostępnej.


Carl Schelenza robił wszystko aby piłkę ręczną uznano za samodzielną dyscyplinę z własnym związkiem sportowym, który mógłby organizować mistrzostwa w tej dyscyplinie. Dopiero lata trzydzieste przyniosły efekty ciężkiej pracy Schelenza. przeprowadził on rozgrywki z pomocą Brandenburskiego Związku Lekkoatletyki, który to wprowadził piłkę bramkową do treningu lekkoatletów jako sport w charakterze „dyscypliny uzupełniającej”.


W roku 1934 powołano Fachowy Urząd dla Piłki Ręcznej, dzięki któremu piłka ręczna rozpowszechniła się w całych Niemczech. Niemcy uzyskali zgodę na wprowadzenie piłki ręcznej do dyscyplin olimpijskich w Berlinie w roku1936. Niemcy zdobyli wówczas złoty medal. Kolejne zaszczytne miejsca w debiucie piłki ręcznej na olimpiadzie zdobyły reprezentacje Austrii, Szwajcarii i Węgier.


Piłka ręczna w Czechach

Należy wspomnieć również o czeskich korzeniach piłki ręcznej. Źródła wskazują, że piłka ręczna w Czechach rozwinęła się z gry zwanej „hazena”. Twórcą hazeny zapoczątkowanej w Czechach w 1906 roku był nauczyciel wychowania fizycznego z Pragi A. Kristol. Celem Stworzenia hazeny było dostarczenie młodzieży, innej równie ciekawej, ale i dużo bezpieczniejszej gry niż piłka nożna. W Czechach hazena zdobyła wielu zwolenników zwłaszcza wśród młodzieży męskiej.


W 1919 roku powstał Czeski Związek Hazeny, z Czech przeniosła się ona do Jugosławii a w roku 1925 także do Polski. Jedyne Mistrzostwa Świata w hazenie rozegrano w 1934 roku. Wzięły w nich udział drużyny z Czech , Jugosławii i Polski. Pierwszy mecz międzypaństwowy rozegrano 13 września 1925 roku w Halle: Niemcy - Austria 6:3.


Podczas igrzysk olimpijskich w Amsterdamie w 1928roku, powstała pierwsza Międzynarodowa Federacja Amatorskiej Piłki Ręcznej (IAHF). która swoją siedzibę miała właśnie w Amsterdamie a następnie w latach sześćdziesiątych została przeniesiona do Bazylei.


Po olimpiadzie berlińskiej piłka ręczna wprowadzona została do rywalizacji olimpijskiej dopiero w 1972 roku na Olimpiadzie w Monachium. Do roku 1976 członkostwo uzyskały 63 międzynarodowe federacje piłki ręcznej.


Pierwsze mistrzostwa świata drużyn męskich 7- (tzw. wersja duńska) i 11-osobowych (tzw. wersja niemiecka) rozegrano w 1938 roku w Niemczech. W obu kategoriach zwyciężyli gospodarze. Mistrzostwa świata kobiet rozgrywane są natomiast od 1957roku.


Przez długi okres czasu obie formy piłki ręcznej istniały obok siebie, jednak gra z udziałem 11 zawodników stopniowo zanikała, a wersja rozgrywana przez 7 graczy stawała się coraz bardziej popularna.


Podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Berlinie w 1936 roku, na życzenie Adolfa Hitlera, przeprowadzono po raz pierwszy i ostatni zawody piłki ręcznej na stadionie otwartym. Rozgrywane one były na zewnątrz, na boisku przystosowanym do piłki nożnej, ta odmiana piłki ręcznej nosiła nazwę „Feldhandball”. Warunki były tak sprzyjające iż ostatni mecz reprezentacji Niemiec zgromadził 100 tys. widzów. Do dzisiaj jest rekordem frekwencji na meczu piłki ręcznej. Ostatnie mistrzostwa w Feldhandballu odbyły się w roku 1976


Piłka ręczna w Polsce

Historia piłki ręcznej w Polsce rozpoczyna się w roku 1917, kiedy to gra ta rozpowszechniła się wśród internowanych w Szczypiornie legionistów polskich. (podoficerów i szeregowców I oraz III Brygady) z zasadami gry, wymyślonej przez ich rodaka Konrada Kocha (wersja 11 osobowa na otwartych boiskach).


Z zasadami gry zapoznali ich strażnicy niemieccy (wartownicy), od nazwy miejscowości z kolei przejęła nazwę gra „szczypiorniak” (teren obozu jenieckiego znajdował się w Szczypiornie-ówczesna wieś, która obecnie jest dzielnicą Kalisza) Nazwy „szczypiorniak” używa się już tylko z przyzwyczajenia, jednak tyczy się ona tylko nieuprawianej już obecnie wersji niemieckiej.


Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości piłka ręczna stopniowo zaczęła rozpowszechniać się na terenie niemal całego kraju. Lekkoatletyka ma poczesne miejsce w celach popularyzowania gier drużynowych. Polski Związek Lekkoatletyki już od wczesnych lat 20. prowadził gry sportowe „uzupełniające” trening ogólnorozwojowy. Ilość zawodników je uprawiających systematycznie rosła, więc już na początku 1925 utworzono w Katowicach Polski Związek Palanta i Gier Ruchowych (PZPiGR).


W 1926 wprowadził on do swego statutu punkt o organizacji nowych dyscyplin sportowych (w tym piłki ręcznej). 3 kwietnia 1926 PZPiGR zmienił swą nazwę na Polski Związek Gier Ruchowych (PZGR) obejmujący m.in. szczypiorniaka. Na początku 1928 PZGR został zastąpiony przez nowo powstały Polski Związek Gier Sportowych (PZGS) z siedzibą w Warszawie. Oficjalnie jest to początek piłki ręcznej w Polsce w zorganizowanej formie.


W tym samym roku brał on czynny udział w zakładaniu IAHF – Międzynarodowej Amatorskiej Federacji Piłki Ręcznej (poprzedniczce IHF), zaś w 1930 zorganizował  mistrzostwa Polski mężczyzn drużyn 11-osobowych na otwartych boiskach, kontynuowane później corocznie  z przerwą wojenną do 1956. Od sezonu 1957 MP odbywają się już wyłącznie z udziałem zespołów 7-osobowych w formie ligowej.


W 1936 PZGS przekształcił się w Polski Związek Piłki Ręcznej (PZPR). W trakcie trwania II wojny światowej i kilka lat po niej, oczywiście były ważniejsze sprawy „na głowie” niż uprawianie sportu i rekreacji. W Polsce Ludowej  powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. W związku z tym, zmieniono nazwę centrali na Polski Związek Koszykówki, Siatkówki i Szczypiorniaka (PZKSS), ponieważ mogło nastąpić do mylenia instytucji sugerując się po skrótach (PZPR). W 1956 zmieniono nazwę ostatecznie na Związek Piłki Ręcznej w Polsce (ZPRP). Utworzono męską reprezentację która wkrótce wystąpiła w III finałach Mistrzostw Świata wersji 7-osobowej (MŚ w byłej NRD. Zajęliśmy 5 miejsce).


Na kolejne sukcesy Polska, czekała dokładnie do 30 lipca 1976 r. gdzie po zaciętym i zakończonym dogrywką meczu o brązowy medal Igrzysk Olimpijskich w Montrealu, podopieczni Janusza Czerwińskiego i Stanisława Majorka zwyciężyli 21:18 RFN, sięgając po pierwszy w dziejach medal szczypiorniaka. Na najniższym stopniu podium Polacy stanęli również 7 marca 1982 po zwycięstwie 23:22 nad Danią w X finałach MŚ rozgrywanych w RFN.


Męskie zespoły klubowe także odniosły w tym okresie istotne osiągi: W sezonie 1977/1978 do finału Pucharu Europy (obecna Liga Mistrzów) awansował Śląsk Wrocław, ulegając w nim 22:28 mistrzowi NRD SC Magdeburg. Dekadę później dwukrotnie z rzędu wyczyn ów powtórzyło Wybrzeże Gdańsk. W edycji 1985/1986 minimalnie lepsza okazała się jugosłowiańska Metaloplastika Šabac, która po przegranej 29:24 w Gdańsku, u siebie odrobiła z nawiązką stratę, wygrywając 30:23 Rok później w decydującym starciu gdańszczanie nie dali rady mistrzom ZSRR CSKA Mińsk (32:24 oraz 25:30).


Niestety od połowy lat 80. trwał postępujący regres piłki ręcznej. Wpływ na taki stan rzeczy miało przede wszystkim wycofanie się Polski z udziału w Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles i uniemożliwienie występu w turnieju olimpijskim męskiej kadrze szczypiornistów, do którego zakwalifikowała się ona po sportowej walce w 1983.


To jedne z wielu przyczyn które przyczyniły się kolejno do ograniczenia środków finansowych na działalność piłki ręcznej. Nie zmienia to faktu, że od zawsze wśród gier zespołowych piłka ręczna ustępowała w popularności piłce nożnej, koszykówce oraz siatkówce i traktowana była po „macoszemu”.


Mimo wielu poszczególnych zawodników mających odpowiednie zdolności do zwycięstw, nie byliśmy w stanie stworzyć męskiego zespołu klubowego a tym bardziej narodowego, który nawiązywał by, chociaż po części do triumfów z przełomu lat 77/83.


Osiągnięcia Kobiecego „szczypiorniaka” wyglądają z kolei następująco: piąte lokaty w MŚ Jugosławia'1973 i ME Holandia 1998.  W latach 90 i na początku XXI wieku spore osiągnięcia notowały piłkarki Montexu Lublin, które parokrotnie wywalczyły awans do elitarnej Ligi Mistrzyń osiągając w niej dwukrotnie ćwierćfinał (w edycjach 1999/2000 i 2001/2002) a w sezonie 2000/2001 zdobyły Puchar EHF.  Był to pierwszy i jedyny triumf polskiego zespołu klubowego piłki ręcznej w którymkolwiek z europejskich pucharów, a drugi w historii polskiego sportu. Po części klub ten ukazał fałszywy obraz sytuacji panującej w polskiej piłce ręcznej. Na złość wszystkim i pomimo wielu stwarzanych im problemów, dziewczyny te zwyciężały i godnie reprezentowały nasz kraj.


5 lipca 2004 stery w centrali objął nowy zarząd z Markiem Budziakiem, jako prezesem. Bardzo szybko okazało, iż nie potrafi on znaleźć wspólnego języka "ze środowiskiem", co prowadziło do różnego rodzaju kłótni oraz konfliktów, psując w ten sposób i tak już beznadziejną sytuację. Doszło do tego, iż Ministerstwo Sportu wprowadziło kontrolę w centrali zarządu, przez co istniała realna groźba wprowadzenia kuratora. Kadry narodowa drużyny męskiej, także zbuntowała się i podczas jednego ze spotkań, oficjalnie ukazała swoją dezaprobatę do obecnej sytuacji panującej w zarządzie. Podczas nadzwyczajnego zjazdu ZPRP, który odbył się 15 stycznia 2006 w Warszawie, delegaci postanowili odwołać cały ówczesny zarząd wraz z jego prezesem. Szefem zarządu został Andrzej Kraśnicki, który do dnia dzisiejszego na całe szczęście, wprowadza tę wspaniałą dyscyplinę sportową na odpowiednie tory.


Podczas rozgrywanych w 2007 w Niemczech mistrzostw świata Polacy pod wodzą "lekko" kontrowersyjnego trenera,  Bogdana Wenty (niegdyś wspaniałego zawodnika, min. występującego w słynnej FC Barcelonie) awansowali do wielkiego finału, gdzie ulegli gospodarzom turnieju. Przerwali tym samym długi okres, bez sukcesów sportowych naszej reprezentacji na arenach międzynarodowych.


Niestety pomimo sukcesów naszej męskiej reprezentacji oraz poszczególnych zawodników grających w najlepszych zespołach świata, nadal piłka ręczna jest traktowana w Polsce „pobocznie”. O dziwo za granicą „polska szkoła piłki ręcznej” jest poważana i oceniana bardzo pozytywnie.  Można wywnioskować, iż nie doceniamy tego, co przynosi nam choćby nieliczne sukcesy w grach sportowych. Pomijając fakt, że pomimo ogromnego potencjału społeczeństwo polskie, od dawna traktuje sport i rekreacje jako „zło koniecznie”. Nie potrafimy  przy tym dostrzec istotnych pozytywów z zaangażowania w te konkretne dziedziny życia.

Jako społeczeństwo jesteśmy żądni sukcesów (od osób reprezentujących nasz kraj), jednak na ten istotny cel nie składają się odpowiednie pomoce ze stron odpowiedzialnych instytucji za ten stan rzeczy (ministerstw, zarządów itd) oraz ludzi mających odpowiednie predyspozycje w postaci finansowej(sponsoring).

Źródło: Stanisław Paterka "Piłka Ręczna" Poznań 1998

Udostepnij


Czy wyniosłeś coś szczególnego z działu dotyczącego Teorii i Praktyki?







Wyniki

@ 2011 www.ruchtozdrowie.com.pl Wszelkie prawa zastrzeżone Tomasz Gustaw - Kontakt 2032603

stat4u